📐

Lab 1 — การวัดอย่างละเอียด (3D): เวอร์เนียร์คาลิปเปอร์ & ไมโครมิเตอร์

วัดวงแหวนโลหะเสมือนจริงในมุมมอง 3 มิติ • ฝึกอ่านสเกลด้วยตนเอง • บันทึกผล 3 ครั้ง หาค่าเฉลี่ยและความคลาดเคลื่อน

VPL03 · ปฏิบัติการฟิสิกส์ ม. v1.6 · 2569-09-05 KP Science simulation
เวอร์เนียร์คาลิปเปอร์ · วัดเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอก
ลากสไลเดอร์ในภาพเพื่อเลื่อนขากรรไกร · ลากวงแหวนเพื่อหมุน · ลากที่ว่างหมุนมุมมอง · ล้อเมาส์ซูม
⚪ ยังไม่แตะวัตถุ
⚠️ โหลดไลบรารี 3D (three.js) ไม่สำเร็จ — ต้องเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต
ยังคงใช้ "แว่นขยายสเกล" ด้านล่างเพื่อฝึกอ่านค่าได้ตามปกติ
🔍 แว่นขยายสเกล — ภาพขยายของสเกล ณ ตำแหน่งปัจจุบัน (เหมือนส่องดูใกล้ ๆ ในห้องแล็บ) โหมด Manual: ระบบซ่อนลูกศรชี้ขีดที่ตรง — ให้หาเอง

🧰 เครื่องมือ & สิ่งที่วัด

D₀mm d₀mm
t₀mm h₀mm
h = ความลึกร่องของบล็อก (ก้านวัดความลึก)
ความไม่กลม/ไม่สม่ำเสมอ mm
dmm

🎛️ ควบคุมเครื่องมือ

ระยะเปิดขากรรไกร mm
มุมวงแหวน θ = 0° · ขนาดที่ตำแหน่งนี้ (ซ่อน)

👁️ โหมดการอ่านค่า

อ่านสเกลจากแว่นขยาย แล้วกรอก

สเกลหลัก (mm)
ขีดเวอร์เนียร์ที่ตรง× 0.05 mm
ค่าที่อ่านได้= — mm

🏁 ความคืบหน้าการทดลอง

D ภายนอก0/3
d ภายใน0/3
h ลึก (เสริม)0/3
ศูนย์ไมโครฯ—
t ความหนา0/3
🔥 อ่านถูกติดต่อกัน: 0 ครั้ง

📊 ตารางบันทึกผลการทดลอง

ครั้งที่ตำแหน่ง θสเกลหลัก (mm)ขีดค่าที่อ่านได้ (mm)ผล
ยังไม่มีข้อมูล — เริ่มที่ ตอนที่ 1: วัด D ด้วยเวอร์เนียร์ 3 ครั้ง

🎯 วัตถุประสงค์ (ตามคู่มือปฏิบัติการ)

  1. ศึกษาหลักการระบุค่าความคลาดเคลื่อนที่เกิดจากการวัด
  2. ศึกษาหลักการพื้นฐานในการสร้างสเกลเวอร์เนียร์
  3. ฝึกทักษะการใช้เวอร์เนียร์คาลิปเปอร์และไมโครมิเตอร์

🧰 อุปกรณ์ (เสมือนจริง)

  • เวอร์เนียร์คาลิปเปอร์ — สเกลหลัก S = 1 mm, สเกลเวอร์เนียร์ n = 20 ช่อง สร้างจากสเกลหลัก 39 ช่อง → ค่าละเอียดที่สุด S/n = 0.05 mm
  • ไมโครมิเตอร์ 0–25 mm — ระยะเกลียว 0.5 mm/รอบ, สเกลบนกระบอก T 50 ช่อง → ค่าละเอียดที่สุด 0.5/50 = 0.01 mm
  • วงแหวนโลหะ (washer) — มีเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอก D, ภายใน d และความหนา t; ผิวจริงไม่กลมสมบูรณ์ ค่าที่วัดได้จึงเปลี่ยนเล็กน้อยเมื่อหมุนวงแหวน
  • บล็อกทองเหลืองมีร่อง (เสริม) — ใช้ฝึกก้านวัดความลึกของเวอร์เนียร์ (ความลึก h)

🖥️ การใช้งาน Simulation 3D

  • หมุนมุมมอง — ลากเมาส์บนภาพ 3D · ซูม — ล้อเมาส์ · ปุ่ม "ซูมสเกล" พาไปดูสเกลใกล้ ๆ
  • วัตถุอยู่นิ่ง ผู้วัดขยับเครื่องมือ — เครื่องมือเริ่มที่ 0 (ปากปิดสนิท) และอยู่ห่างจากวัตถุ ลากตัวเครื่องมือ (คาน/หัว/กรอบ) เพื่อย้ายตำแหน่ง · ลากสไลเดอร์ / กระบอกหมุน เพื่อเปิด-ปิดปากวัด (กด Shift ค้าง = ละเอียด) หรือใช้สไลเดอร์ "ระยะเปิด"
  • ทุกชิ้นเป็นของแข็ง ชนกันได้ ไม่ทะลุ — ถ้าลากแล้วหยุดแสดงว่าชนวัตถุ (เช่น ยังกางปากไม่กว้างพอ) · ป้าย "แตะพอดี" จะขึ้นเมื่อผิววัดทั้งสองด้านสัมผัสวัตถุ
  • หมุนวงแหวน — ลากที่วงแหวน หรือกดปุ่ม 🔄 (วงแหวนหมุนอยู่กับที่ ขนาด ณ ตำแหน่งใหม่ต่างเดิมเล็กน้อย ต้องเลื่อนปากวัดให้แตะใหม่)
  • ปุ่ม 🎯 เลื่อนจนแตะวัตถุ = ตัวช่วยทำลำดับข้างต้นให้อัตโนมัติ (ยังผ่านการชนจริง)
  • 🎯 เลื่อนจนแตะวัตถุ — จำลองการเลื่อนขากรรไกรจนสัมผัสวัตถุพอดี (ไมโครมิเตอร์: หมุนปุ่ม R จนได้ยินเสียง "กริ๊ก" แล้วหยุด)
  • 🔍 แว่นขยายสเกล — ภาพขยายสเกลตรงตำแหน่งจริง ใช้อ่านค่า (ในโหมด Manual จะไม่มีลูกศรชี้ให้ ต้องหาขีดที่ตรงเอง)
  • ป้าย แตะพอดี มุมขวาบนจะเป็นสีเขียวเมื่อเครื่องมือสัมผัสวัตถุ — บันทึกค่าได้เฉพาะตอนแตะพอดีเท่านั้น (เหมือนของจริง ถ้ายังไม่แตะ ค่าที่อ่านจะมากเกินจริง)
💡 โหมด Manual (ดีฟอลต์) — ฝึกทักษะการอ่านสเกล: อ่านจากแว่นขยาย → กรอกสเกลหลัก + ขีด → กด ✅ ตรวจ (ยอมรับความต่าง ±1 ขีด) → ➕ บันทึก
โหมด Auto — เครื่องอ่านค่าให้ ใช้เปรียบเทียบหรือเก็บข้อมูลเร็วหลังฝึกแล้ว

📋 วิธีการทดลอง

ตอนที่ 1 — เวอร์เนียร์คาลิปเปอร์: วัด D และ d ของวงแหวนโลหะ อย่างละ 3 ครั้ง

  1. เลือกเครื่องมือ 📏 เวอร์เนียร์ → หาค่าละเอียดที่สุด: S/n = 1/20 = 0.05 mm (บันทึกไว้ในรายงาน) · เลือก "ความละเอียด" เป็น 0.02 mm (50 ช่อง / 49 mm) ได้ถ้าต้องการฝึกแบบเดียวกับเวอร์เนียร์ที่โรงเรียนใช้ → S/n = 1/50 = 0.02 mm
  2. เลือก "เส้นผ่านศูนย์กลางภายนอก D" — วงแหวนตั้งอยู่นิ่งด้านล่าง คาลิปเปอร์ปิดสนิท (0) ลอยอยู่ด้านบน
  3. กางปากออกให้กว้างกว่าวงแหวน (ลากสไลเดอร์) → ลากตัวคาลิปเปอร์ลงมาครอบวงแหวนให้วงแหวนอยู่ระหว่างเขี้ยวนอก → ลากซ้าย/ขวาจนเขี้ยวคงที่ชนวงแหวน → ลากสไลเดอร์ปิดจนเขี้ยวเลื่อนชนวงแหวนอีกด้าน → ป้ายมุมขวาบนเป็นสีเขียว "แตะพอดี" (หรือกด 🎯 ให้ทำอัตโนมัติ)
  4. อ่านค่าจากแว่นขยาย: สเกลหลัก = ขีด mm ที่อยู่ทางซ้ายของขีด 0 ของเวอร์เนียร์ · ขีดเวอร์เนียร์ = ขีดที่ตรงกับขีดใดขีดหนึ่งบนสเกลหลักพอดี (0–19)
  5. กรอกค่า → ✅ ตรวจ → ➕ บันทึก (ค่าที่อ่านได้ = สเกลหลัก + ขีดเวอร์เนียร์ × 0.05 mm)
  6. กด 🔄 หมุนวงแหวน เพื่อเปลี่ยนตำแหน่ง แล้วทำซ้ำข้อ 3–5 จนครบ 3 ครั้ง (คำแนะนำในคู่มือ: ต้องหมุนวงแหวนเปลี่ยนตำแหน่งทุกครั้ง)
  7. เปลี่ยนเป็น "เส้นผ่านศูนย์กลางภายใน d" — วงแหวนวางนอนตั้งฉากกับคาลิปเปอร์อยู่ด้านบน: ลากตัวคาลิปเปอร์ให้เขี้ยวใน (ปิดสนิท) อยู่ใต้รู → ลากขึ้นให้เขี้ยวสอดเข้าไปในรู → เปิดสไลเดอร์เล็กน้อย → ลากซ้ายจนเขี้ยวคงที่ชนผนังรู → ลากสไลเดอร์ออกจนเขี้ยวเลื่อนชนผนังอีกด้าน → วัด 3 ครั้ง
  8. (เสริม) เลือก "ความลึกร่องของบล็อก h" — เริ่มที่ 0 ปลายคานวางบนผิวบล็อก → ลากสไลเดอร์ (ก้านวัดความลึกจะยื่นออก) จนปลายก้านชนก้นร่อง → อ่านค่า วัด 3 ครั้งโดยเปลี่ยนจุดวัด

ตอนที่ 2 — ไมโครมิเตอร์: วัดความหนา t ของวงแหวนโลหะ 3 ครั้ง

  1. เลือกเครื่องมือ 🔩 ไมโครมิเตอร์ → หาค่าละเอียดที่สุด: 0.5/50 = 0.01 mm
  2. ตรวจความคลาดเคลื่อนขีดศูนย์: กด ⭕ ตรวจขีดศูนย์ → หัววัดจะหมุนเข้าจนแกน B สัมผัสแป้น A (เสียงกริ๊ก) → อ่านค่า d จากแว่นขยาย
    • ขีดศูนย์ของกระบอก T ทับเส้นแกนนอนของสเกล S พอดี → d = 0
    • ขีดศูนย์ของ T อยู่เหนือเส้นแกนนอน → d มีค่าลบ (เส้นอ้างอิงชี้ที่ขีด 48, 49 …)
    • ขีดศูนย์ของ T อยู่ใต้เส้นแกนนอน → d มีค่าบวก (เส้นอ้างอิงชี้ที่ขีด 1, 2 …)
    กรอกค่า d → ✅ ตรวจ → ➕ บันทึก
  3. กด 🟡 วัดความหนาวงแหวน t → วงแหวนตั้งอยู่นิ่ง ไมโครมิเตอร์ (ปิดสนิท) อยู่ด้านล่างซ้าย
  4. เปิดแกน B ให้กว้างกว่าความหนา (ลากกระบอกหมุน) → ลากตัวไมโครมิเตอร์ให้ขอบล่างของวงแหวนอยู่ระหว่างแป้น A กับแกน B และยกให้อยู่แนวแกน → ลากไปทางขวาจนแป้น A ชนวงแหวน → ปิดแกน B จนชน (เสียงกริ๊ก = ปุ่ม R หมุนฟรี) หรือกด 🎯
  5. อ่านค่า: สเกลหลัก = ขีดสุดท้ายบนกระบอก L (สเกล S) ที่โผล่พ้นขอบกระบอก T (นับขีดครึ่ง 0.5 mm ด้านล่างด้วย) · ขีด T = ขีดบนกระบอก T ที่ตรงเส้นแกนนอน (0–49)
  6. กรอก → ✅ ตรวจ → ➕ บันทึก แล้ว 🔄 หมุนวงแหวน ทำซ้ำจนครบ 3 ครั้ง
  7. หาค่าเฉลี่ย แล้วแก้ค่าความคลาดเคลื่อนขีดศูนย์: t (แก้แล้ว) = t̄ − d · ค่าความคลาดเคลื่อนสัมบูรณ์ของค่าเฉลี่ย Δt̄ ไม่เปลี่ยนแปลงจากการแก้ค่า d

📑 วิธีการบันทึกผล

ค่าละเอียดที่สุดของเวอร์เนียร์ = ______ mm · ค่าละเอียดที่สุดของไมโครมิเตอร์ = ______ mm · ความคลาดเคลื่อนขีดศูนย์ d = ______ mm

ตอนที่ 1 เวอร์เนียร์คาลิปเปอร์ ครั้งที่ | สเกลหลัก | ขีดเวอร์เนียร์ | D (mm) | |Dᵢ − D̄| 1 | 38 | 4 | 38.20 | 0.017 2 | 38 | 5 | 38.25 | 0.033 3 | 38 | 3 | 38.15 | 0.067 D̄ = 38.20 mm ΔD̄ = 0.039 mm (ตาราง d ภายใน ทำเช่นเดียวกัน) ตอนที่ 2 ไมโครมิเตอร์ d = +0.02 mm ครั้งที่ | สเกลหลัก | ขีด T | t อ่านได้ (mm) 1 | 3.0 | 14 | 3.14 2 | 3.0 | 13 | 3.13 3 | 3.0 | 15 | 3.15 t̄ = 3.14 mm → t = t̄ − d = 3.12 mm Δt̄ = 0.007 mm

สูตรที่ใช้:

x̄ = Σxᵢ / N Δx̄ = Σ|xᵢ − x̄| / N (ค่าความคลาดเคลื่อนสัมบูรณ์ของค่าเฉลี่ย) รายงาน: x = x̄ ± Δx̄ เช่น D = 38.20 ± 0.04 mm

Simulation คำนวณ x̄, Δx̄ และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน σ ให้อัตโนมัติใต้ตาราง — แต่ควรลองคำนวณด้วยมือแล้วเทียบกัน

❓ คำถามท้ายการทดลอง

  1. เวอร์เนียร์ที่มี 20 ช่อง สร้างจากสเกลหลัก 39 ช่อง กับเวอร์เนียร์ 20 ช่องที่สร้างจากสเกลหลัก 19 ช่อง มีค่าละเอียดที่สุดเท่ากันหรือไม่ ข้อดีของแบบ 39 ช่องคืออะไร?
  2. เพราะเหตุใดจึงต้องหมุนวงแหวนเปลี่ยนตำแหน่งทุกครั้งที่วัด และเพราะเหตุใดจึงต้องวัดซ้ำหลายครั้ง?
  3. ถ้าหมุนปุ่ม T ของไมโครมิเตอร์โดยตรงแทนที่จะใช้ปุ่ม R (ratchet) ค่าที่วัดได้จะเป็นอย่างไร?
  4. ถ้า d = −0.03 mm และอ่านความหนาได้เฉลี่ย 3.10 mm ความหนาที่แก้แล้วเป็นเท่าใด? Δt̄ เปลี่ยนหรือไม่?
  5. ทำไมจึงใช้ไมโครมิเตอร์วัดความหนา แต่ใช้เวอร์เนียร์วัดเส้นผ่านศูนย์กลาง? (พิจารณาพิสัย 0–25 mm และค่าละเอียด)
📌 คำแนะนำจากคู่มือ: ให้ศึกษาความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับการวัดและความคลาดเคลื่อน เพื่อนำไปใช้ในการรายงานผลการทดลองนี้ (ดู Tab ทฤษฎี)

📖 ทฤษฎี — ทำไมต้องมีสเกลเวอร์เนียร์

การวัดค่าโดยอาศัยเครื่องวัดที่มีสเกลแบ่งเป็นช่อง ๆ ส่วนใหญ่จำเป็นต้องประมาณค่าส่วนที่เลยขีดแบ่งสเกลด้วยสายตา ถ้าต้องการให้การอ่านค่าละเอียดแม่นยำยิ่งขึ้น อาจใช้สเกลเวอร์เนียร์ (vernier scale) ช่วยอ่านเศษของสเกลหลัก (main scale) หรือใช้เกลียวไมโครมิเตอร์ (micrometer screw) ช่วยสร้างเครื่องวัดขนาดอย่างละเอียด

1️⃣ หลักการสร้างสเกลเวอร์เนียร์ (รูปที่ 1–3)

สเกลเวอร์เนียร์ 10 ช่อง ยาวเท่ากับสเกลหลัก 9 ช่อง → แต่ละช่องของเวอร์เนียร์สั้นกว่าช่องของสเกลหลัก 1/10 ช่อง เมื่อเลื่อนเวอร์เนียร์ไปทางขวา ขีดที่ k ของเวอร์เนียร์จะตรงกับขีดบนสเกลหลักเมื่อเลื่อนไป k/10 ช่องพอดี

เลื่อนเวอร์เนียร์ หน่วย

ลองตั้ง 0.6 (รูปที่ 2: ขีดที่ 6 ตรง → อ่านได้ 0.6) และ 2.4 (รูปที่ 3: ขีดศูนย์อยู่ขวาของขีด 2 และขีดที่ 4 ตรง → 2.0 + 0.4 = 2.4)

2️⃣ สมการทั่วไปของสเกลเวอร์เนียร์

ถ้าสเกลเวอร์เนียร์มี n ช่อง ยาวเท่ากับสเกลหลัก n − 1 ช่อง (V = ระยะ 1 ช่องของเวอร์เนียร์, S = ระยะ 1 ช่องของสเกลหลัก):

nV = (n − 1)S ……(1) n(S − V) = S ……(2) S − V = S/n ……(3) ← ค่าละเอียดที่สุด (least count)

เวอร์เนียร์ละเอียดมากอาจสร้างจากสเกลหลัก (mn − 1) ช่อง เช่น รูปที่ 4: n = 20 ช่อง สร้างจากสเกลหลัก 39 ช่อง:

20V = 39S = [2(20) − 1]S 2S − V = S/20 กรณีทั่วไป: (mS − V) = S/n ……(4) m = 1, 2, 3, … สมการ (3) คือกรณีพิเศษ m = 1

เวอร์เนียร์ที่ใช้ทั่วไปในโรงเรียน: n = 50 ช่อง ยาวเท่ากับสเกลหลัก 49 mm (m = 1) → S/n = 1/50 = 0.02 mm · อ่านค่า = สเกลหลัก + ขีดที่ตรง × 0.02 mm (ใน simulation เลือกได้ที่ "ความละเอียด")

ตัวอย่างการอ่าน (รูปที่ 5): n = 20, S = 1 mm → S/n = 1/20 = 0.05 mm

ค่าที่อ่านได้ = ค่าหน้าสเกลหลัก + เศษของสเกลหลัก = 9.0 mm + 3 × (0.05 mm) = 9.15 mm

เศษของสเกลหลัก = จำนวนช่องหน้าขีดของเวอร์เนียร์ที่ตรงกับขีดบนสเกลหลัก × ค่าละเอียดที่สุด

3️⃣ ส่วนประกอบของเวอร์เนียร์คาลิปเปอร์ (รูปที่ 6)

  • เขี้ยวนอก (outside jaws) — วัดขนาดภายนอกของวัตถุ
  • เขี้ยวใน (inside jaws) — วัดระยะระหว่างผิวในสองผิว (ขนาดภายใน)
  • ก้านวัดความลึก (depth bar) — วัดความลึก
  • เกลียวยึด (clamp screw) และ ปุ่ม S — คลายเกลียวแล้วเลื่อนปุ่ม S เพื่อเลื่อนเวอร์เนียร์
  • เมื่อเขี้ยวชิดกัน ขีดศูนย์ของเวอร์เนียร์ตรงกับขีดศูนย์ของสเกลหลัก

วิธีใช้

  1. หาค่าละเอียดที่สุดของเวอร์เนียร์
  2. วางวัตถุให้เหมาะสม (เขี้ยวใน = วัดภายใน, เขี้ยวนอก = วัดภายนอก)
  3. อ่านค่าสเกลหลักที่อยู่หน้าขีดศูนย์ของเวอร์เนียร์
  4. ดูว่าขีดใดของเวอร์เนียร์ตรงกับขีดสเกลหลัก
  5. จำนวนช่องนั้น × ค่าละเอียดที่สุด + ค่าในข้อ 3

4️⃣ ไมโครมิเตอร์ — หลักการเกลียว (รูปที่ 7–8)

กรอบโลหะ F ปลายด้านหนึ่งเป็นแป้น A อีกด้านมีแกน B สวมอยู่ในกระบอก L ซึ่งมีเกลียวละเอียดรับกับกระบอก T หมุน T ณ ตำแหน่ง H ทำให้แกน B เคลื่อนที่ไปด้วย · วางวัตถุระหว่าง A กับ B หมุนที่ H จนใกล้ แล้วหมุนปุ่ม R (ratchet) 1–2 รอบจนได้ยินเสียง "กริ๊ก" → หยุดแล้วอ่านค่า · เกลียวยึด C ล็อกแกน

ระยะเกลียว 0.5 mm/รอบ, สเกล T = 50 ช่อง ค่าละเอียดที่สุด = 0.5/50 = 0.01 mm ต่อช่อง ค่าที่อ่านได้ (รูปที่ 8) = 6.0 mm + (48 × 0.01 mm) = 6.480 mm
ค่าที่วัด mm

5️⃣ ความคลาดเคลื่อนขีดศูนย์ของไมโครมิเตอร์ (รูปที่ 9–10)

หมุนปุ่ม R จนแกน B แตะแป้น A (โดยไม่มีวัตถุ) แล้วดูขีดศูนย์ของกระบอก T เทียบกับเส้นแกนนอนของสเกล S:

รูปที่ 9 — ขีด 0 อยู่เหนือเส้น → d = −0.02 mm

รูปที่ 10 — ขีด 0 อยู่ใต้เส้น → d = +0.03 mm

ค่าที่ถูกต้อง = ค่าที่อ่านได้ − d เช่น อ่านได้ 3.14 mm, d = +0.02 mm → 3.12 mm อ่านได้ 3.10 mm, d = −0.03 mm → 3.13 mm

ขีดศูนย์ทับเส้นพอดี → d = 0 ไม่ต้องแก้ค่า · การแก้ค่า d ไม่เปลี่ยนค่าความคลาดเคลื่อนสัมบูรณ์ของค่าเฉลี่ย Δx̄ (เพราะทุกค่าเลื่อนเท่ากัน)

6️⃣ การรายงานค่าและความคลาดเคลื่อนจากการวัดซ้ำ

วัดค่าเดียวกัน N ครั้ง ได้ x₁, x₂, …, x_N (แต่ละครั้งเปลี่ยนตำแหน่งวัตถุ) — ค่าที่ดีที่สุดคือค่าเฉลี่ย และความคลาดเคลื่อนของค่าเฉลี่ยประมาณจากค่าเบี่ยงเบนสัมบูรณ์เฉลี่ย:

x̄ = (x₁ + x₂ + … + x_N) / N Δx̄ = (|x₁ − x̄| + |x₂ − x̄| + … + |x_N − x̄|) / N ผลการวัด: x = x̄ ± Δx̄

ถ้าทุกครั้งอ่านได้เท่ากัน (Δx̄ = 0) ให้ใช้ค่าละเอียดที่สุดของเครื่องมือเป็นความคลาดเคลื่อนแทน (เวอร์เนียร์ ±0.05 mm, ไมโครมิเตอร์ ±0.01 mm) · Simulation ยังแสดงส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน σ = √[Σ(xᵢ−x̄)²/(N−1)] เพื่อเปรียบเทียบ

ความแม่น (precision) vs ความเที่ยง (accuracy)

  • ความแม่น — ค่าที่วัดซ้ำใกล้กันแค่ไหน (Δx̄ เล็ก = แม่น) ขึ้นกับความละเอียดของเครื่องมือและความสม่ำเสมอของวัตถุ/ผู้วัด
  • ความเที่ยง — ค่าเฉลี่ยใกล้ค่าจริงแค่ไหน ความคลาดเคลื่อนขีดศูนย์ทำให้ไม่เที่ยงแม้จะแม่น จึงต้องแก้ค่า d
  • วัดโดยไม่ใช้ ratchet (บีบแรงเกิน) → ค่าน้อยกว่าจริงอย่างเป็นระบบ (systematic error)
  • ขากรรไกรไม่แตะวัตถุ → ค่ามากกว่าจริง — ใน simulation ป้าย "แตะพอดี" ต้องเป็นสีเขียวก่อนบันทึก