การพองตัวเร็วของเอกภพยุคแรก · ม.4–6
ภายในเวลาเพียง 10⁻³² วินาที (เร็วกว่ากระพริบตา ~10⁴⁰ เท่า) เอกภพขยายตัวจากขนาดเล็กกว่า proton เป็นขนาดประมาณลูกฟุตบอล หลังจากนั้นจึงเข้าสู่ Hot Big Bang แบบที่เราคุ้นเคย
โดยไม่มี inflation · จุดที่ห่างกันมากใน sky ไม่ควรมี causal contact (อยู่นอก horizon ของกัน) · แต่ T เท่ากัน → ต้องเคย ติดต่อกันได้ · Inflation: จุดเหล่านั้นเคยอยู่ใกล้กันมากก่อนถูกขยายออกจากกันด้วยความเร็วเหนือแสง (อนุญาตเพราะ space เองที่ขยาย ไม่ใช่ matter)
โดยไม่มี inflation · ค่า Ω จะ diverge อย่างรวดเร็ว · ถ้าจะให้ Ω ≈ 1 วันนี้ ต้อง fine-tuned ที่ Big Bang ระดับ 10⁻⁶² · Inflation: ขยาย curvature ใด ๆ ออกจน flat (เหมือนเป่าลูกโป่งใหญ่ ๆ จนผิวดูเรียบ)
1. Power spectrum ของ CMB → tilt n_s ≈ 0.965 (ตรงกับ inflation)
2. Gaussianity ของ fluctuations
3. Adiabatic + scale-invariant initial conditions
4. Geometry แบน (Ω = 1)
ที่ยังหา: primordial gravitational waves (B-mode polarization) — BICEP/Keck กำลังค้นหา
Guth ค้นพบขณะเป็น postdoc · idea: phase transition ของ vacuum energy ปล่อย inflation ออกมา · ถูกพัฒนาต่อเป็น "new inflation" และ "chaotic inflation" หลายรูปแบบ · ปัจจุบันยังเป็น active research หา inflaton field ที่แท้จริง