〜 คลื่นตามขวาง (Transverse Wave)
อนุภาคของตัวกลาง สั่นตั้งฉาก (⊥)กับทิศทางการเดินทางของคลื่น
y(x,t) = A·sin(kx − ωt)
- มี สันคลื่น (Crest) และ ท้องคลื่น (Trough)
- ตัวอย่าง: คลื่นน้ำ, คลื่นแสง (EM), สายกีตาร์, คลื่น S แผ่นดินไหว
- เดินทางในตัวกลางแข็งและของเหลวที่ผิว (แสงในสุญญากาศได้ด้วย)
≋ คลื่นตามยาว (Longitudinal Wave)
อนุภาคของตัวกลาง สั่นขนาน (∥)กับทิศทางการเดินทางของคลื่น
เกิด บริเวณอัด (Compression) และ บริเวณขยาย (Rarefaction)
- บริเวณอัด — อนุภาคชิดกัน ความดันสูง
- บริเวณขยาย — อนุภาคห่างกัน ความดันต่ำ
- ตัวอย่าง: คลื่นเสียง, คลื่น P แผ่นดินไหว, คลื่นในสปริง
- เดินทางได้ในทุกตัวกลาง (แข็ง, ของเหลว, แก๊ส)
📏 องค์ประกอบร่วม
- แอมพลิจูด (A) — ระยะกระจัดสูงสุดจากแนวสมดุล (m)
- ความยาวคลื่น (λ) — ระยะสันถึงสัน หรือ อัดถึงอัด (m)
- ความถี่ (f) — จำนวนรอบต่อวินาที (Hz)
- คาบ (T = 1/f) — เวลา 1 รอบ (s)
- ความเร็วคลื่น (v = fλ) — ขึ้นกับตัวกลาง (m/s)
v = f × λ | f = 1/T
⚡ ตัวอย่างความเร็วคลื่น
- เสียงในอากาศ (20°C) ≈ 343 m/s
- เสียงในน้ำ ≈ 1480 m/s
- เสียงในเหล็ก ≈ 5100 m/s
- คลื่น P แผ่นดินไหว ≈ 6 km/s
- แสงในสุญญากาศ = 3×10⁸ m/s
ความเร็วคลื่น ขึ้นอยู่กับตัวกลาง ไม่ใช่แอมพลิจูดหรือความถี่
🔁 ความแตกต่างสำคัญ
〜 ตามขวาง
- ทิศการสั่น ⊥ ทิศคลื่น
- มีสันคลื่น และ ท้องคลื่น
- เกิดในของแข็ง + ผิวของเหลว
- แสงเป็นคลื่นตามขวาง (Polarization ได้)
≋ ตามยาว
- ทิศการสั่น ∥ ทิศคลื่น
- มีบริเวณอัด และ บริเวณขยาย
- เกิดในของแข็ง ของเหลว แก๊ส
- เสียงเป็นคลื่นตามยาว (Polarization ไม่ได้)