Stellar Parallax · d = 1/p — KP Science simulation

⭐ ดาวจริง · วัดด้วย Parallax (Hipparcos + Gaia)

ดาวที่อยู่ใกล้โลกที่สุด — Proxima Centauri (1.30 pc) ถูกค้นพบในปี 1915 ค่า parallax ของดาวเหล่านี้วัดได้แม่นยำมากด้วยดาวเทียม Gaia (ESA, 2013–) ที่วัด p ได้ละเอียดถึง 0.00003" (= 30 μas)

ดาว	p (arcsec)	d (pc)	d (ปีแสง)	หมายเหตุ

* 1 pc ≈ 3.262 ปีแสง · Bessel วัด 61 Cygni เป็นดาวแรกในปี 1838

📐 Stellar Parallax — Bessel (1838)

นิยามของ parsec

1 parsec = ระยะที่ทำให้ดาวมี parallax = 1 arcsec (เมื่อ baseline = 1 AU)

"parsec" มาจาก parallax + arcsecond · 1 pc ≈ 3.086 × 10¹⁶ m ≈ 3.262 ปีแสง

d (pc) = 1 / p (arcsec) | 1 pc = 3.086 × 10¹⁶ m = 3.262 ly

หลักการ — สามเหลี่ยมเรขาคณิต

วัดมุม p เมื่อโลกอยู่คนละข้างของดวงอาทิตย์ (ห่างกัน 6 เดือน = 2 AU)

ดาวฤกษ์ใกล้ดู "ขยับ" บนท้องฟ้าเทียบกับดาวฤกษ์พื้นหลังที่ไกล (ซึ่งดูเหมือนนิ่ง) มุมที่ขยับ = 2p (คู่) ดังนั้น parallax angle p คือครึ่งหนึ่งของมุมรวม

tan(p) ≈ p (rad) = 1 AU / d | แปลงหน่วย: d (pc) = 1 / p (arcsec)

ขอบเขตของวิธีนี้

ใช้ได้ภายใน ~1,000 pc (ภาคพื้นดิน) | ~10,000 pc (Hipparcos) | ~100,000 pc (Gaia)

ถ้า d > 100 pc → p < 0.01" — มุมเล็กมากจนวัดยาก ดาวเทียม Gaia ขยายขอบเขตได้ถึง ~30,000 pc (ครอบคลุมส่วนใหญ่ของกาแล็กซีเรา) สำหรับระยะที่ไกลกว่านั้น ใช้วิธี Cepheid variable หรือ Type Ia supernova

เข้าใจผิดที่พบบ่อย

"p คือเวลาที่แสงเดินทาง?" — ไม่ใช่

p คือ มุม (arcsec) ไม่ใช่เวลา · 1 arcsec = 1/3600 องศา ดาวที่ p ใหญ่ = ใกล้ · ดาวที่ p เล็ก = ไกล (สัมพันธ์ผกผัน) อย่าสับสนกับความสว่าง — p ไม่เกี่ยวกับ luminosity